Evde bakım desteği nedir?
Evde bakım desteği; kişinin kendi yaşam alanında günlük yaşam aktivitelerini sürdürebilmesine yardımcı olmak, güvenli refakat sağlamak ve bakım gereksinimlerini planlı biçimde desteklemek amacıyla düzenlenen hizmetleri ifade eder. Hizmetin süresi ve kapsamı; kişinin hareket kabiliyeti, öz bakım gereksinimi, günlük yaşam rutini ve aile desteği gibi unsurlar değerlendirilerek belirlenebilir.
Hasta bakımı ile tıbbi sağlık hizmeti aynı şey değildir. Bakım destek personeli tarafından verilen hizmetler günlük yaşam ve refakat desteğiyle sınırlıdır. Muayene, tanı, tedavi, enjeksiyon, damar yolu uygulaması, yara bakımı gibi sağlık meslek mensubunun görev alanına giren işlemler yalnızca ilgili yetkiye sahip sağlık personeli tarafından ve kendi mesleki yetki sınırları içinde yürütülür.
Temsili görsel
Bakım planı kişinin günlük ihtiyaçlarına göre belirlenir
Evde hasta bakım ve evde yaşlı bakım desteğinde amaç; kişinin günlük yaşamını kendi ev ortamında mümkün olduğunca düzenli ve güvenli biçimde sürdürebilmesine yardımcı olmaktır.
Bakım personeli ile sağlık meslek mensubunun görev alanları birbirinden ayrılır. Tıbbi işlem gerektiren durumlar, ilgili yetkiye sahip sağlık personeli tarafından değerlendirilir.
Hasta Bakımı
Günlük yaşamında desteğe ihtiyaç duyan kişinin kişisel bakım, beslenme düzeni, güvenli hareket, dinlenme, refakat ve günlük rutinlerinin sürdürülmesine yönelik bakım desteğidir.
Hasta Bakıcı
Bakım planı çerçevesinde kişiye günlük yaşam desteği ve refakat sunan bakım personelidir. Bakım personelinin görev kapsamı, tıbbi işlemlerden ayrı tutulur ve ihtiyaçlara göre önceden belirlenir.
Evde Hasta Bakım
Evinden ayrılmakta güçlük yaşayan veya günlük yaşam aktivitelerinde yardıma ihtiyaç duyan bireyin, kendi yaşam alanında bakım ve refakat gereksinimlerinin planlanmasına yönelik destek hizmetidir.
Evde Yaşlı Bakım
Yaşla birlikte günlük yaşam desteği ihtiyacı artan bireylerde kişisel bakım, güvenli hareket, beslenme düzeninin desteklenmesi, refakat ve sosyal günlük rutinlerin sürdürülmesine yardımcı olunur.
Evde hasta bakıcı ve yaşlı bakım desteğinde neler planlanabilir?
Giyinme, kişisel temizlik, ağız bakımı ve günlük hijyen rutinlerinde kişinin ihtiyacına uygun destek.
Günlük rutinin sürdürülmesi, oda içinde güvenli hareket, oturma-kalkma ve temel günlük işlerde yardım.
Mevcut beslenme planına uygun öğün düzeninin sürdürülmesine ve yeterli sıvı alımının hatırlatılmasına yardımcı olma.
Kişinin evde veya hastane ortamında günlük gereksinimlerinde refakat edilmesi ve aile ile iletişimin sürdürülmesi.
Kişinin mevcut hareket kapasitesi ve varsa sağlık profesyonelinin önerileri doğrultusunda güvenli hareket ve pozisyon değişikliğine yardımcı olma.
Mevcut hekim planında yer alan ilaç saatlerinin hatırlatılmasına destek olunabilir; ilaç uygulaması veya tedavi kararı bakım personelinin görevi değildir.
Düşme ve benzeri günlük yaşam risklerini azaltmaya yönelik çevresel düzenin korunmasına yardımcı olma.
Bakım rutiniyle ilgili gözlemlerin hasta yakınına aktarılması ve belirlenen bakım planının düzenli uygulanmasının desteklenmesi.
Gündüzlü, yatılı, 12 saatlik ve 24 saatlik bakım seçenekleri
Bakım ihtiyacı her kişi için aynı değildir. Bu nedenle hizmet süresi, kişinin günlük destek gereksinimi ve aile düzenine göre planlanabilir.
Hasta bakıcı ile hemşirelik hizmeti arasındaki fark
Bakım destek personeli
- Günlük yaşam aktivitelerinde destek
- Kişisel bakım ve hijyen desteği
- Refakat ve günlük gözetim
- Beslenme düzeninin sürdürülmesine yardım
- Güvenli hareket ve rutinlere destek
- Aile ile bakım koordinasyonu
Sağlık meslek mensubu
- Mesleki yetki kapsamında sağlık uygulamaları
- Hekim planına göre hemşirelik uygulamaları
- Yara bakımı ve pansuman gibi yetkili uygulamalar
- Vital bulgu değerlendirmesi ve sağlık izlemi
- Enjeksiyon ve benzeri tıbbi uygulamalar
- Gerekli durumlarda hekimle klinik koordinasyon
Önemli: Bakım personeli, sağlık meslek mensubunun görev alanındaki tıbbi işlemleri gerçekleştirmez. Tıbbi gereksinim bulunması halinde hizmet, ilgili yetkiye sahip sağlık personeli üzerinden ayrıca değerlendirilir.
Bakım ihtiyacı nasıl değerlendirilir?
- 1İhtiyacın belirlenmesi
Kişinin günlük yaşamda hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğu ve mevcut bakım düzeni değerlendirilir.
- 2Hizmet kapsamının ayrılması
Bakım desteği ile sağlık meslek mensubu gerektiren tıbbi uygulamalar birbirinden ayrılır.
- 3Süre ve görev planlaması
Gündüzlü, 12 saatlik, 24 saatlik veya yatılı bakım seçeneklerinden ihtiyaca uygun olanı belirlenir.
- 4Bakım sürecinin izlenmesi
Bakım rutini, kişinin güncel ihtiyaçları ve aileden gelen bilgiler doğrultusunda düzenli olarak gözden geçirilebilir.
Hasta bakımı ve evde yaşlı bakım hakkında sık sorulan sorular
Evde hasta bakıcı hangi işleri yapabilir?
Günlük yaşam desteği, kişisel bakım, hijyen, refakat, güvenli hareket, beslenme düzeninin sürdürülmesi ve günlük rutinin desteklenmesi gibi bakım görevleri planlanabilir. Tıbbi işlemler bakım personelinin görev alanı dışında tutulur.
Hasta bakıcı ilaç uygulayabilir mi?
Bakım personeli, mevcut ilaç saatlerinin hatırlatılmasına yardımcı olabilir. İlaç uygulaması, doz değişikliği veya tedavi kararı sağlık meslek mensubunun yetki alanındadır.
Evde yaşlı bakım hizmeti yatılı olabilir mi?
İhtiyaç değerlendirmesine göre gündüzlü, 12 saatlik veya 24 saatlik/yatılı bakım planı oluşturulabilir. Hizmet süresi kişinin bakım ihtiyacına göre belirlenir.
Hastanede refakat desteği verilebilir mi?
Hastanede yatan kişinin günlük ihtiyaçlarına yönelik refakat ve bakım desteği planlanabilir. Hastanenin kuralları ve tedavi ekibinin yönlendirmeleri dikkate alınır.
Evde hasta bakımı hemşirelik hizmeti midir?
Hayır. Günlük bakım ve refakat ile hemşirelik hizmetleri farklı görev alanlarıdır. Sağlık uygulamaları yalnızca ilgili mesleki yetkiye sahip sağlık personeli tarafından yürütülür.
Bakım planı kişiye göre değişir mi?
Evet. Kişinin günlük yaşamda ihtiyaç duyduğu yardımın düzeyi, hareket durumu, aile desteği ve mevcut sağlık planı dikkate alınarak bakım kapsamı belirlenir.
Sağlık ve bakım hizmetlerinde bilgilendirme
Bu sayfa; hasta bakımı, hasta bakıcı, evde hasta bakım ve evde yaşlı bakım kavramlarının kapsamını açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. İçerik tıbbi tanı, tedavi önerisi veya kişiye özel tıbbi danışmanlık niteliğinde değildir. Tıbbi değerlendirme ve uygulamalar yalnızca ilgili mevzuat kapsamında yetkili sağlık meslek mensuplarınca yürütülür.
Bu sayfada ticari özendirme unsurları, sonuç vaadi, diğer kurum veya kişilerle üstünlük kıyaslaması ya da hasta memnuniyeti beyanları kullanılmamıştır.